Ο ύπνος είναι ζωτικός παράγοντας για τη διατήρηση της καλής υγείας. Διακρίνονται δύο είδη ύπνου:
- Αργός κυματικός ύπνος
- Ταχύς κυματικός ύπνος
Η διαφορά μεταξύ αυτών των δύο ειδών προέρχεται από το γεγονός ότι κατά τον αργό κυματικό ύπνο αποκαθίστανται οι ενεργειακοί και εγκεφαλικοί πόροι.
Κατά τον ταχύ κυματικό η εγκεφαλική δραστηριότητα μοιάζει με κατάσταση εγρήγορσης, παρόλο που οι υπόλοιπες φυσικές και χημικές διεργασίες κλίνουν προς κατάσταση ύπνου.
Ενώ βρισκόμαστε σε κατάσταση ύπνου, το ανθρώπινο σώμα περνά από 5 διαφορετικά στάδια από τον κύκλο του ύπνου. Ο βαθύς ύπνος είναι φάση του ύπνου, μετά την οποία το άτομο πρέπει να είναι ξεκούραστο όταν ξυπνά. Σε αντίθεση με τον ύπνο ταχείας κίνησης των ματιών (REM), ο βαθύς ύπνος είναι όταν το σώμα και τα εγκεφαλικά κύματα επιβραδύνονται. <1>
Κωδικός έκπτωσης για όλα τα προϊόντα
BLOG10
10% έκπτωση για όλα τα προϊόντα υγείας από Cvetita Herbal
ΔΕΙΤΕ ΟΛΑ ΤΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΫΠΝΙΑ
Τα Στάδια του Ύπνου
Ο ύπνος περνά από δύο συνεχώς εναλλασσόμενα στάδια, αν μπορεί να το πει κανείς έτσι:
- REM (Ταχείες Κινήσεις των Ματιών)
- NREM (Non-REM) ύπνος
Η αίσθηση του ποσοτικού βάθους του ύπνου μετριέται σύμφωνα με τη δύναμη του ερεθίσματος Χ, που ξυπνά, ή με το κατώφλι αφύπνισης.
Η διαφορά μεταξύ REM και NREM συνίσταται σε φυσικούς και γνωσιακούς δείκτες.
Για παράδειγμα στον REM οι κινήσεις των ματιών είναι συχνές και ταχείες, η αναπνοή είναι ακανόνιστη, η αρτηριακή πίεση είναι ασταθής, ενώ στον NREM οι κινήσεις των ματιών είναι αργές, η αναπνοή είναι ισορροπημένη, και η αρτηριακή πίεση μειωμένη.
Στάδιο 1
Αυτό το στάδιο διαρκεί λίγα λεπτά ή αυτός είναι ο χρόνος στον οποίο μετακινούμαστε από εγρήγορση προς αποκοίμηση. Σε αυτό το στάδιο ο ύπνος είναι ελαφρύτερος, και το κατώφλι αφύπνισης είναι υψηλότερο.
Όσον αφορά τις σωματικές λειτουργίες του σώματος, καρδιακός ρυθμός, αναπνοή και κινήσεις των ματιών-αρχίζουν να επιβραδύνονται. Στους μύες εξακολουθεί να υπάρχει τόνος, που είναι η αιτία των συχνών τυχαίων σπασμών κατά την αποκοίμηση.
Παρατηρείται επίσης επιβράδυνση των εγκεφαλικών κυμάτων.
Στάδιο 2
Κατά το δεύτερο στάδιο του ύπνου χαρακτηριστικά είναι η μείωση του καρδιακού ρυθμού, χαλάρωση της μυϊκής μάζας, μείωση της σωματικής θερμοκρασίας, επιπρόσθετη επιβράδυνση των εγκεφαλικών κυμάτων,
Στάδια 3 και 4
Κατά τη διάρκεια αυτών των δύο φάσεων, το ανθρώπινο σώμα βρίσκεται σε κατάσταση βαθύ ύπνου, όταν τα εγκεφαλικά κύματα, ο σφυγμός και η αναπνοή γίνονται πιο αργά.
Στάδιο 5-REM ύπνος
Η πρώτη φάση του REM αρχίζει 90 λεπτά μετά τη μετάβαση από αυτές του NREM. Αυτή είναι η φάση κατά την οποία το άτομο ονειρεύεται.
Κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου παρατηρείται εντονότερη κίνηση των ματιών, αύξηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας και του σφυγμού.
Ο Βαθύς Ύπνος Επηρεάζει τη Βραχυπρόθεσμη Μνήμη
Η βραχυπρόθεσμη μνήμη ή η λεγόμενη «ενεργός μνήμη», είναι εκείνη η πληροφορία με την οποία χειριζόμαστε τη στιγμή και χρησιμοποιούμε άμεσα μετά την παραλαβή της.
Στη φροϊδική ψυχολογία (δηλαδή την ψυχανάλυση του Sigmund Freud) αυτός ο τύπος μνήμης ονομάζεται συνειδητό μυαλό. Η εστίαση στην οποία κατευθύνεται η προσοχή μας ή οι αισθητηριακές, ηχητικές κ.λπ. αναμνήσεις παράγουν πληροφορία στη βραχυπρόθεσμη μνήμη.
Το μεγαλύτερο μέρος της πληροφορίας στην ενεργή μνήμη παραμένει εκεί για περίπου 20 έως 30 δευτερόλεπτα.
Μελέτες διαπιστώνουν ότι η μακροπρόθεσμη έλλειψη βαθύ ύπνου μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχές στη βραχυπρόθεσμη μνήμη, αφηρημάδα, νευρικότητα και έλλειψη συγκέντρωσης και απότομες αλλαγές στη διάθεση.
Αντίστοιχα η απόκτηση επαρκών ποσοτήτων ύπνου ωφελεί τη βραχυπρόθεσμη μνήμη και υποστηρίζει τη γνωσιακή και συναισθηματική υγεία. <1>
Ο Βαθύς Ύπνος Επηρεάζει τη Μακροπρόθεσμη Μνήμη
Η μακροπρόθεσμη μνήμη αντιπροσωπεύει το τελευταίο επίπεδο επεξεργασίας της παραληφθείσας πληροφορίας.
Οι βραχυπρόθεσμες αναμνήσεις που συνεχίζουν να απασχολούν το μυαλό μας, σταδιακά ενοποιούνται σε μακροπρόθεσμη μνήμη. Αν και μεγάλο μέρος αυτής της πληροφορίας παραμένει εκτός της άμεσης συνείδησής μας, μπορεί να ανακτηθεί και να χρησιμοποιηθεί όταν χρειάζεται. Υπάρχουν αποδείξεις ότι ο ανεπαρκής και ελλιπής ύπνος συνδέεται με την εμφάνιση ορισμένων γνωσιακών δυσκολιών σε πιο προχωρημένη ηλικία.
Αυτό μπορεί να εκφραστεί ως προβλήματα με την απομνημόνευση γεγονότων, δυσκολία στη διαμόρφωση σκέψεων, αδυναμία διατήρησης προσοχής κ.λπ.
Ο βαθύς ύπνος επιδρά αποκαταστατικά και σε μια σειρά άλλων χημικών και φυσικών διεργασιών όπως υποστήριξη του υποφυσιακού αδένα στην έκκριση σημαντικών ορμονών, όπως της ανθρώπινης ορμόνης ανάπτυξης.
Οφέλη για την Υγεία από τον Βαθύ Ύπνο:
Είναι γνωστό ότι ο ύπνος έχει αποκαταστατικό αποτέλεσμα στο σώμα, που αφορά τόσο τη φυσική υγεία όσο και τη γνωσιακή.
Ένα από τα πιο σημαντικά οφέλη του βαθύ ύπνου είναι η ενίσχυση του μεταβολισμού της γλυκόζης στον εγκέφαλο, που βοηθά τη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη μνήμη μας.
Άλλα οφέλη:
- Αποκατάσταση της ενέργειας
- Διατήρηση της ομοιόστασης
- Βελτίωση της εγκεφαλικής λειτουργίας
- Υποστήριξη των θερμορυθμιστικών διεργασιών
- Κυτταρική αναγέννηση
- Αύξηση της αιμάτωσης των μυών
- Προώθηση της ανάπτυξης και αποκατάστασης των ιστών και οστών
- Ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος
Επιστημονικές μελέτες και χρησιμοποιημένες πηγές:
<1> McCarley RW. Neurobiology of REM and NREM sleep. Sleep Med. 2007 Jun;8(4):302-30. doi: 10.1016/j.sleep.2007.03.005. Epub 2007 Apr 30. PMID: 17468046.
<2> Polzella DJ. Effects of sleep deprivation on short-term recognition memory. J Exp Psychol Hum Learn. 1975 Mar;104(2):194-200. PMID: 1141831.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1141831/