Λυκοπένιο - Οφέλη και Διατροφικές Πηγές

Το λυκοπένιο είναι ένα φυτικό θρεπτικό συστατικό με αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Είναι η χρωστική που προσδίδει τον χαρακτηριστικό χρωματισμό στα κόκκινα και ροζ φρούτα, όπως τα καρπούζια, οι ντομάτες και τα ροζ γκρέιπφρουτ.

Διάφορες επιστημονικές μελέτες συνδέουν το λυκοπένιο με πολλά οφέλη για την υγεία.

Αντιοξειδώνει

Το λυκοπένιο είναι ένα αντιοξειδωτικό από την οικογένεια των καροτενοειδών.

Τα αντιοξειδωτικά προστατεύουν τον οργανισμό από βλάβες που προκαλούνται από ενώσεις γνωστές ως ελεύθερες ρίζες.

Όταν τα επίπεδα των ελεύθερων ριζών είναι υψηλότερα από αυτά των αντιοξειδωτικών, μπορεί να προκαλέσουν οξειδωτικό στρες στον οργανισμό.

Αυτό το στρες συνδέεται με κάποιες χρόνιες ασθένειες, όπως διαβήτη, καρδιακά προβλήματα, τη νόσο του Αλτσχάιμερ και άλλα. <1>.

Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του λυκοπενίου μπορεί να βοηθήσουν στη διατήρηση ασφαλών επιπέδων ελεύθερων ριζών, προστατεύοντας τον οργανισμό από σοβαρές ασθένειες <2>.

Επιπλέον, μελέτες in vitro και σε ζώα δείχνουν ότι το λυκοπένιο μπορεί να προστατεύσει τον οργανισμό από βλάβες που προκαλούνται από φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα, γλουταμινικό νάτριο (MSG) και κάποια είδη μυκήτων <3>, <4>.

Υποστηρίζει την Υγεία της Καρδιάς

Το λυκοπένιο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο ανάπτυξης σοβαρών καρδιαγγειακών νοσημάτων. Έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να μειώσει τη βλάβη που προκαλείται από τις ελεύθερες ρίζες, καθώς και να μειώσει τα επίπεδα της συνολικής και της "κακής" LDL χοληστερόλης, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την "καλή" HDL χοληστερόλη <5>. Τα υψηλά επίπεδα λυκοπενίου στο αίμα μπορεί επίσης να βελτιώσουν την κατάσταση ανθρώπων με *μεταβολικό σύνδρομο. Μία δεκαετής μελέτη δείχνει ότι οι δίαιτες πλούσιες σε αυτό το θρεπτικό στοιχείο οδηγούν σε 17 – 26% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων. Άλλες μελέτες συνδέουν τα υψηλά επίπεδα λυκοπενίου στο αίμα με 31% μικρότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου <6>. Οι προστατευτικές επιδράσεις του λυκοπενίου φαίνονται ιδιαίτερα ωφέλιμες για άτομα με χαμηλά επίπεδα αντιοξειδωτικών στο αίμα ή υψηλά επίπεδα οξειδωτικού στρες. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι ηλικιωμένοι και τα άτομα που καπνίζουν, έχουν διαβήτη ή καρδιαγγειακές παθήσεις <7>.

Προστατεύει από τα Ηλιακά Εγκαύματα

Το λυκοπένιο παρέχει κάποια προστασία έναντι των επιβλαβών επιδράσεων των ηλιακών ακτίνων <8>.

Σε μία 12εβδομαδιαία μελέτη οι συμμετέχοντες εκτέθηκαν σε υπεριώδεις ακτίνες πριν λάβουν 16 mg λυκοπένιο από ντοματοπολτό, καθώς και μετά από αυτό. Σε άλλη ομάδα ανθρώπων δόθηκε εικονικό φάρμακο. Διαπιστώθηκε ότι οι συμμετέχοντες από την πρώτη ομάδα είχαν λιγότερο σοβαρές δερματικές αντιδράσεις κατά την έκθεση σε UV ακτίνες <9>. Σε άλλη 12εβδομαδιαία μελέτη η καθημερινή λήψη 8-16 mg λυκοπενίου από τροφή ή διατροφικά συμπληρώματα βοήθησε να μειωθεί η ένταση του ερυθήματος του δέρματος μετά από έκθεση σε UV ακτίνες κατά 40-50 %. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι σε αυτή τη μελέτη τα συμπληρώματα που περιείχαν συνδυασμό λυκοπενίου και άλλων καροτενοειδών ήταν πιο αποτελεσματικά έναντι των βλαβών από τις UV ακτίνες, σε σχέση με αυτά που περιείχαν μόνο λυκοπένιο <10>. Παρόλα αυτά η προστασία του λυκοπενίου έναντι των UV βλαβών είναι περιορισμένη και δεν θεωρείται καλό υποκατάστατο της χρήσης αντηλιακών προϊόντων.

Μπορεί να Προστατεύει από Κάποια Είδη Καρκίνου

Η ισχυρή αντιοξειδωτική δράση του λυκοπενίου μπορεί να αποτρέψει ή να επιβραδύνει την ανάπτυξη κάποιων ειδών καρκίνου.

Μελέτες in vitro δείχνουν ότι αυτή η φυτική χρωστική μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού και του προστάτη, περιορίζοντας την ανάπτυξη του όγκου <11>, <12>.

Μελέτες σε ζώα αναφέρουν ακόμη ότι μπορεί να αποτρέψει την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων στους νεφρούς <13>.

Σε παρατηρήσεις σε ανθρώπους η υψηλή πρόσληψη καροτενοειδών, συμπεριλαμβανομένου του λυκοπενίου, μειώνει κατά 32-50% τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα και του προστάτη <14>, <15>. Σε 23ετή μελέτη που διεξήχθη σε περισσότερους από 46.000 άνδρες, η σχέση μεταξύ λυκοπενίου και καρκίνου του προστάτη εξετάστηκε πιο λεπτομερώς. Οι άνδρες που κατανάλωναν τουλάχιστον δύο μερίδες πλούσια σε λυκοπένιο σάλτσα ντομάτας εβδομαδιαίως, είχαν 30% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο του προστάτη, σε σχέση με εκείνους που κατανάλωναν λιγότερο από μία μερίδα σάλτσας ντομάτας τον μήνα <16>.

Επισκόπηση 26 μελετών ωστόσο διαπίστωσε πιο μετριασμένα αποτελέσματα. Οι ερευνητές συνέδεσαν την υψηλή πρόσληψη λυκοπενίου με 9% χαμηλότερη πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του προστάτη. Πιο ευνοϊκή αποδείχθηκε η ημερήσια πρόσληψη 9-21 mg την ημέρα <17>.

Άλλα Πιθανά Πλεονεκτήματα και Οφέλη του Λυκοπενίου

Το λυκοπένιο μπορεί να προσφέρει και πολλά άλλα οφέλη για την υγεία.

Τα καλύτερα μελετημένα από αυτά είναι:

• Υποστηρίζει την όραση – Το λυκοπένιο μπορεί να αποτρέψει ή να επιβραδύνει την ανάπτυξη του καταρράκτη και να μειώσει τον κίνδυνο εκφύλισης της ωχράς κηλίδας – της κύριας αιτίας τύφλωσης στους ηλικιωμένους <18>.
• Δρα ως παυσίπονο – Το λυκοπένιο μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του νευροπαθητικού πόνου – ένα είδος πόνου που προκαλείται από βλάβη στα νεύρα και τους ιστούς <19>.
• Προστατεύει τον εγκέφαλο – Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του λυκοπενίου μπορεί να βοηθήσουν στην αποτροπή των σπασμών και της απώλειας μνήμης σε ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ <20>.
• Ενισχύει τα οστά – Οι επιστήμονες θεωρούν επίσης ότι η αντιοξειδωτική δράση του λυκοπενίου μπορεί να επιβραδύνει τον θάνατο των οστικών κυττάρων, να ενισχύσει την οστική δομή και να βοηθήσει στη διατήρηση υγιών και δυνατών οστών <21>. Δείτε επίσης ασβέστιο μαγνήσιο και ψευδάργυρο υπό τη μορφή διατροφικού συμπληρώματος για οστά και αρθρώσεις.

Ασβέστιο, Μαγνήσιο, Ψευδάργυρος - CMZ - 10/ten (30 Κάψουλες х 450 μg)
10.00 EUR
Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι τώρα τα περισσότερα από αυτά τα οφέλη έχουν παρατηρηθεί μόνο σε μελέτες με in vitro και ζώα. Απαιτούνται περισσότερες μελέτες σε ανθρώπους, πριν εξαχθούν κατηγορηματικά συμπεράσματα.

Τροφές Πλούσιες σε Λυκοπένιο;

Όλες οι τροφές με έντονο ροζ έως κόκκινο χρώμα συνήθως περιέχουν κάποια ποσότητα λυκοπενίου.

Οι ντομάτες είναι η πλουσιότερη πηγή και όσο πιο ώριμη είναι η ντομάτα, τόσο περισσότερο λυκοπένιο περιέχει. Αλλά αυτό το θρεπτικό στοιχείο μπορεί να βρεθεί και σε πολλές άλλες τροφές.

Ιδού μία λίστα των τροφών που περιέχουν περισσότερο λυκοπένιο ανά 100 γραμμάρια:

• Ηλιοξηραμένες ντομάτες: 45,9 mg
• Ντοματοπολτός: 21,8 mg;
• Γκουάβα: 5,2 mg;
• Καρπούζι: 4,5 mg;
• Φρέσκιες ντομάτες: 3,0 mg;
• Κονσερβοποιημένες ντομάτες: 2,7 mg;
• Παπάγια: 1,8 mg;
• Ροζ γκρέιπφρουτ: 1,1 mg;
• Μαγειρεμένες γλυκές κόκκινες πιπεριές: 0,5 mg.

Προς το παρόν δεν υπάρχει συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη λυκοπενίου. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τις τρέχουσες μελέτες, η πρόσληψη 8-21 mg ημερησίως φαίνεται πιο ωφέλιμη.

Δείτε όλους τους ισχυρούς ανοσοδιεγέρτες που προσφέρουμε στο διαδικτυακό μας κατάστημα – CvetitaHerbal.

Διατροφικά Συμπληρώματα με Λυκοπένιο

Εκτός από την τροφή το λυκοπένιο μπορεί να ληφθεί και υπό τη μορφή διατροφικών συμπληρωμάτων.

Σε αυτές τις περιπτώσεις όμως μπορεί να αλληλεπιδράσει με κάποια φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων των φαρμάκων για την αραίωση του αίματος και εκείνων για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Μία μελέτη διαπίστωσε ότι 2 mg ημερήσια συμπληρώματα λυκοπενίου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού ή χαμηλού βάρους του νεογέννητου <22>.

Ως πρόσθετη πληροφορία, κάποιες μελέτες αναφέρουν ότι η ευεργετική δράση αυτής της θρεπτικής ουσίας μπορεί να είναι ισχυρότερη όταν λαμβάνεται από τροφές παρά από διατροφικά συμπληρώματα.

Υπάρχοντες Κίνδυνοι και Αντενδείξεις

Το λυκοπένιο συνήθως θεωρείται ασφαλές, ειδικά όταν λαμβάνεται από τροφές.

Σε μερικές σπάνιες περιπτώσεις η κατανάλωση πολύ μεγάλων ποσοτήτων τροφών πλούσιων σε λυκοπένιο οδήγησε σε αλλαγή του χρώματος του δέρματος, γνωστή ως λυκοπενοδερμία.

Τόσο υψηλά επίπεδα όμως είναι δύσκολο να επιτευχθούν μόνο μέσω διατροφής.

Τα συμπληρώματα λυκοπενίου μπορεί να μην είναι κατάλληλα για έγκυες γυναίκες και για εκείνες που λαμβάνουν κάποια είδη φαρμάκων <23>.

Επιστημονικές μελέτες και πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

<1> Hajhashemi V, Vaseghi G, Pourfarzam M, Abdollahi A. Are antioxidants helpful for disease prevention?. Res Pharm Sci. 2010;5(1):1-8.

<2> Fiedor J, Burda K. Potential role of carotenoids as antioxidants in human health and disease. Nutrients. 2014;6(2):466-488. Published 2014 Jan 27. doi:10.3390/nu6020466

<3> El-Saad AA, Ibrahim MM, Hazani AA, El-Gaaly GA. Lycopene attenuates dichlorvos-induced oxidative damage and hepatotoxicity in rats. Hum Exp Toxicol. 2016 Jun;35(6):654-65. doi: 10.1177/0960327115597981. Epub 2015 Jul 30. PMID: 26231422.

<4> Abass MA, Elkhateeb SA, Abd El-Baset SA, Kattaia AA, Mohamed EM, Atteia HH. Lycopene ameliorates atrazine-induced oxidative damage in adrenal cortex of male rats by activation of the Nrf2/HO-1 pathway. Environ Sci Pollut Res Int. 2016 Aug;23(15):15262-74. doi: 10.1007/s11356-016-6637-x. Epub 2016 Apr 22. PMID: 27102619.

<5> Palozza P, Catalano A, Simone RE, Mele MC, Cittadini A. Effect of lycopene and tomato products on cholesterol metabolism. Ann Nutr Metab. 2012;61(2):126-34. doi: 10.1159/000342077. PMID: 22965217.

<6> Li X, Xu J. Dietary and circulating lycopene and stroke risk: a meta-analysis of prospective studies. Sci Rep. 2014 May 22;4:5031. doi: 10.1038/srep05031. Erratum in: Sci Rep. 2014;4:5906. PMID: 24848940; PMCID: PMC5381376.

<7> Müller L, Caris-Veyrat C, Lowe G, Böhm V. Lycopene and Its Antioxidant Role in the Prevention of Cardiovascular Diseases-A Critical Review. Crit Rev Food Sci Nutr. 2016 Aug 17;56(11):1868-79. doi: 10.1080/10408398.2013.801827. PMID: 25675359.

<8> Assar EA, Vidalle MC, Chopra M, Hafizi S. Lycopene acts through inhibition of IκB kinase to suppress NF-κB signaling in human prostate and breast cancer cells. Tumour Biol. 2016 Jul;37(7):9375-85. doi: 10.1007/s13277-016-4798-3. Epub 2016 Jan 16. PMID: 26779636.

<9> Rizwan M, Rodriguez-Blanco I, Harbottle A, Birch-Machin MA, Watson RE, Rhodes LE. Tomato paste rich in lycopene protects against cutaneous photodamage in humans in vivo: a randomized controlled trial. Br J Dermatol. 2011 Jan;164(1):154-62. doi: 10.1111/j.1365-2133.2010.10057.x. Epub 2010 Nov 29. PMID: 20854436.

<10> Stahl W, Heinrich U, Aust O, Tronnier H, Sies H. Lycopene-rich products and dietary photoprotection. Photochem Photobiol Sci. 2006 Feb;5(2):238-42. doi: 10.1039/b505312a. Epub 2005 Aug 12. PMID: 16465309.

<11> Assar EA, Vidalle MC, Chopra M, Hafizi S. Lycopene acts through inhibition of IκB kinase to suppress NF-κB signaling in human prostate and breast cancer cells. Tumour Biol. 2016 Jul;37(7):9375-85. doi: 10.1007/s13277-016-4798-3. Epub 2016 Jan 16. PMID: 26779636.

<12> Giovannucci E. A review of epidemiologic studies of tomatoes, lycopene, and prostate cancer. Exp Biol Med (Maywood). 2002 Nov;227(10):852-9. doi: 10.1177/153537020222701003. PMID: 12424325.

<13> Sahin K, Cross B, Sahin N, Ciccone K, Suleiman S, Osunkoya AO, Master V, Harris W, Carthon B, Mohammad R, Bilir B, Wertz K, Moreno CS, Walker CL, Kucuk O. Lycopene in the prevention of renal cell cancer in the TSC2 mutant Eker rat model. Arch Biochem Biophys. 2015 Apr 15;572:36-39. doi: 10.1016/j.abb.2015.01.006. Epub 2015 Jan 17. PMID: 25602702; PMCID: PMC5657428.

<14> Michaud DS, Feskanich D, Rimm EB, Colditz GA, Speizer FE, Willett WC, Giovannucci E. Intake of specific carotenoids and risk of lung cancer in 2 prospective US cohorts. Am J Clin Nutr. 2000 Oct;72(4):990-7. doi: 10.1093/ajcn/72.4.990. PMID: 11010942.

<15> Brennan P, Fortes C, Butler J, Agudo A, Benhamou S, Darby S, Gerken M, Jökel KH, Kreuzer M, Mallone S, Nyberg F, Pohlabeln H, Ferro G, Boffetta P. A multicenter case-control study of diet and lung cancer among non-smokers. Cancer Causes Control. 2000 Jan;11(1):49-58. doi: 10.1023/a:1008909519435. PMID: 10680729.

<16> Graff RE, Pettersson A, Lis RT, Ahearn TU, Markt SC, Wilson KM, Rider JR, Fiorentino M, Finn S, Kenfield SA, Loda M, Giovannucci EL, Rosner B, Mucci LA. Dietary lycopene intake and risk of prostate cancer defined by ERG protein expression. Am J Clin Nutr. 2016 Mar;103(3):851-60. doi: 10.3945/ajcn.115.118703. Epub 2016 Jan 27. PMID: 26817504; PMCID: PMC4763492.

<17> Chen P, Zhang W, Wang X, Zhao K, Negi DS, Zhuo L, Qi M, Wang X, Zhang X. Lycopene and Risk of Prostate Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis. Medicine (Baltimore). 2015 Aug;94(33):e1260. doi: 10.1097/MD.0000000000001260. PMID: 26287411; PMCID: PMC4616444.

<18> Gupta SK, Trivedi D, Srivastava S, Joshi S, Halder N, Verma SD. Lycopene attenuates oxidative stress induced experimental cataract development: an in vitro and in vivo study. Nutrition. 2003 Sep;19(9):794-9. doi: 10.1016/s0899-9007(03)00140-0. PMID: 12921892.

<19> Zhang FF, Morioka N, Kitamura T, Fujii S, Miyauchi K, Nakamura Y, Hisaoka-Nakashima K, Nakata Y. Lycopene ameliorates neuropathic pain by upregulating spinal astrocytic connexin 43 expression. Life Sci. 2016 Jun 15;155:116-22. doi: 10.1016/j.lfs.2016.05.021. Epub 2016 May 16. PMID: 27197028.

<20> Bhardwaj M, Kumar A. Neuroprotective Effect of Lycopene Against PTZ-induced Kindling Seizures in Mice: Possible Behavioural, Biochemical and Mitochondrial Dysfunction. Phytother Res. 2016 Feb;30(2):306-13. doi: 10.1002/ptr.5533. Epub 2015 Dec 3. PMID: 26633078.

<21> Ardawi MM, Badawoud MH, Hassan SM, Rouzi AA, Ardawi JMS, AlNosani NM, Qari MH, Mousa SA. Lycopene treatment against loss of bone mass, microarchitecture and strength in relation to regulatory mechanisms in a postmenopausal osteoporosis model. Bone. 2016 Feb;83:127-140. doi: 10.1016/j.bone.2015.10.017. Epub 2015 Nov 5. PMID: 26549245.

<22> Banerjee S, Jeyaseelan S, Guleria R. Trial of lycopene to prevent pre-eclampsia in healthy primigravidas: results show some adverse effects. J Obstet Gynaecol Res. 2009 Jun;35(3):477-82. doi: 10.1111/j.1447-0756.2008.00983.x. PMID: 19527386.

<23> Banerjee S, Jeyaseelan S, Guleria R. Trial of lycopene to prevent pre-eclampsia in healthy primigravidas: results show some adverse effects. J Obstet Gynaecol Res. 2009 Jun;35(3):477-82. doi: 10.1111/j.1447-0756.2008.00983.x. PMID: 19527386.